วิธีดูแลสุขภาพของหลอดเลือดและหัวใจให้แข็งแรง
ด้วยการใช้หลักการที่ประเมิน Cardiovascular Health (CVH)
โดยอ้างอิงจากเครื่องมือในการประเมิน CVH ที่ชื่อว่า Life's Essential 8
ที่เผยแพร่โดย American Heart association หรือสมาคมโรคหัวใจแห่งอเมริกา
นำมาช่วยแนะนำการดูแลตนเอง 8 ด้าน ตามแนวทาง
เพื่อสุขภาพของ หลอดเลือดหัวใจ และ หลอดเลือดสมองที่แข็งแรง
สำหรับผู้ที่สนใจอ่านฉบับเต็ม ของ Life’s Essential 8 สามารถอ่านได้จากงานวิจัยที่อ้างอิงใน Reference [1] นะครับ หรืออ่านจาก review article “Life’s Essential 8: Updating and Enhancing the American Heart Association’s Construct of Cardiovascular Health: A Presidential Advisory From the American Heart Association” ในเว็บไซต์ของ
https://www.ahajournals.org ก็ได้ครับ
นอกจากนี้ American heart association ยังมีทำสรุปแบบเข้าใจง่าย ไว้ให้ในเว็บไซต์
https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-lifestyle/lifes-essential-8 ด้วยนะครับ สามารถอ่าน PDF ของเค้าในด้านต่างๆ 8 ด้านก็ได้
โดยผู้ที่มีสุขภาพหลอดเลือดที่ดี จะมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือดและโรคหลอดเลือดสมองที่ต่ำกว่าอย่างมีนัยยะทางสถิติอย่างชัดเจน และยังมีความเสี่ยงของภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลงด้วย
และประโยชน์ก็ยังไม่ใช่แค่การลดการถดถอยของความรู้คิดหรือปริชาน หรือสมองเสื่อมเท่านั้น
แต่ยังมีบางการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่าอาจทำให้มีศักยภาพด้านการรู้คิดที่ดีกว่า
เช่น ความเร็วในการคิด และความจำ
ในผู้ที่มีสุขภาพของหลอดเลือดและหัวใจที่ดีกว่าด้วย [4]
ดังนั้นถ้าใครอยากป้องกัน ภาวะสมองเสื่อม จากโรคหลอดเลือดสมองตั้งแต่เนิ่นๆ
ก็สามารถเริ่มดูแลตัวเองตามแนวทางนี้ ได้ตั้งแต่ที่ยังไม่มีอาการทางด้านความคิด ความจำ
เช่น ขี้ลืม ความจำไม่ได้ ความจำสั้น คิดช้า หัวไม่แล่น เพื่อป้องกันอาการเหล่านี้ในอนาคต
เพราะยิ่งเริ่มเร็ว ก็ยิ่งมีประโยชน์มากขึ้นครับ
หมายเหตุ : สุดท้ายผมขออนุญาตชี้แจงตัวเลขทางสถิติในวิดีโอเพิ่มเติม 2 จุดดังนี้ครับ
1. สำหรับตัวเลขความเสี่ยงโรคต่างๆที่ลดลงในวิดีโอ ผมอ้างอิงจากการศึกษาของคุณ Na Fang และคณะ ในปี 2016 [3] ซึ่งเป็นการเปรียบเทียบระหว่างผู้ที่มีสุขภาพของหลอดเลือดและหัวใจดี (รวบรวมมาจากหลายการศึกษา ส่วนใหญ่ตั้งแต่ 5 ข้อขึ้นไป)กับผู้ที่มีสุขภาพหลอดเลือดและหัวใจไม่ดี(ส่วนใหญ่ตั้งแต่2ข้อลงมา) ถ้าแปลตรงตัวทางสถิติให้ถูกต้องสมบูรณ์ต้องใช้คำว่า "สัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ต่ำกว่า" แบบนี้ แต่ในวิดีโอผมพูดเร็วๆว่า "ลดความเสี่ยงลง" ซึ่งผู้ฟังหลายท่านอาจจะรู้สึกว่าความหมายคล้ายๆกัน (หรือแม้แต่งานวิจัยบางที่ก็อาจจะใช้คำลักษณะนี้แทนเลย) แต่จริงๆการตีความด้วยภาษาทางสถิติจะต่างกันอยู่บ้างครับ ผมขออภัยที่ต้องชี้แจงให้ละเอียดเพราะเพิ่งมาสังเกต แต่อย่างไรก็ดี เนื้อหายังคงหัวใจสำคัญของงานวิจัยที่ต้องการสื่อสาร ถึงประโยชน์ของการมีสุขภาพหลอดเลือดที่ดีกับความเสี่ยงจากโรคภัยที่ต่ำลงไว้ครับ
2. โดยตัวเลขจากการศึกษามีความเสี่ยงสัมพัทธ์ 0.31 สำหรับโรคหลอดเลือดสมอง, 0.20 สำหรับโรคหัวใจและหลอดเลือด *ขอแก้ไข สำหรับตัวเลข 40% ที่ผมพูดในวิดีโอ จริงๆตัวเลขนี้คือสาเหตุจากทุกโรคทั้งหมด (RR 0.55 จึงประมาณ 45%) แต่ถ้าเอาเฉพาะสาเหตุจากโรคหลอดเลือดและหัวใจจริงๆจะสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ต่ำลงกว่า 75% (RR 0.25) เลยครับ ซึ่งอาจะช่วยลดความเสี่ยงได้มากกว่าที่ผมได้พูดในวิดีโอ
โดย นพ.ธารา รักษ์อารีกุล
แพทย์เฉพาะทางอายุรกรรมระบบประสาทและสมอง
ทีมคิลนิกความจำ รพ.จุฬาลงกรณ์
สารบัญ
0:00 Highlight
0:30 ที่มาสุขภาพของหลอดเลือด
2:11 ประโยชน์ถ้าหลอดเลือดดี
4:03 ข้อควรรู้3อย่าง
5:30 ข้อ1-3:พฤติกรรมที่ดี
10:16 ข้อ4:งดบุหรี่
10:33 ข้อ5-8:ค่าตัวเลขที่ดี
13:47 แค่ได้เริ่มก็มีประโยชน์
References:
1. Lloyd-Jones DM, Allen NB, Anderson CAM, Black T, Brewer LC, Foraker RE, et al. Life’s Essential 8: Updating and Enhancing the American Heart Association’s Construct of Cardiovascular Health: A Presidential Advisory From the American Heart Association. Circulation. 2022 Jun 29;146(5).
2. Silbert LC. Vascular Cognitive Impairment. CONTINUUM Lifelong Learning in Neurolog]. 2024 Dec 1;30(6):1699–725.
3. Fang N, Jiang M, Fan Y. Ideal cardiovascular health metrics and risk of cardiovascular disease or mortality: A meta-analysis. International Journal of Cardiology . 2016 Jul;214:279–83.
4. Kulshreshtha A, Goetz M, Alonso A, Shah AJ, Bremner JD, Goldberg J, et al. Association Between Cardiovascular Health and Cognitive Performance: A Twins Study. Journal of Alzheimer’s disease : JAD. 2019;71(3):957–68.